“Ik ben afscheidsfotograaf,” zeg ik als mensen vragen wat ik doe. Meestal blijft het dan stil en zie ik de ander denken. “Afscheidsfotograaf? Maak je dan foto’s bij een uitvaart? Hoe ben je daar toch bij gekomen?” wordt er uiteindelijk gevraagd. Ik voel dan nog steeds dat mijn gesprekspartner nog niet weet wat hij/zij er van moet vinden.

Het is inderdaad niet het eerste waar je aan denkt bij fotografie, dat begrijp ik ook wel. Maar als ik dan vertel wat mij motiveert om te doen wat ik doe, zie ik het gezicht opklaren en knikken mensen begrijpend.

De waarde van fotografie:

Ik leg dan uit dat ik de waarde, van het hebben van foto’s van een uitvaart, zelf heb ervaren. Mijn schoonmoeder is tien jaar geleden overleden, na een lang ziekbed. Ook al weet je dat het moment van overlijden komt, het is toch nog steeds onverwacht. Helaas zijn er tijdens die uitvaart geen foto’s gemaakt. Omdat ik die dag in een roes heb beleefd, heb ik hier nu nog nauwelijks herinneringen aan. Dat vind ik erg jammer. Bij mijn man is dit precies hetzelfde, ook hij heeft hier weinig herinneringen aan.

Bij de uitvaart van mijn vader, zeven jaar geleden hebben wij een vriendin van mij gevraagd om foto’s te maken. Zij is een hobbyfotograaf en wilde dit wel doen voor ons. Ook deze uitvaart beleefde ik in een roes, en kreeg  dus weer  niet alles mee. Later zag ik de foto’s en ontdekte ik wat er allemaal langs me heen is gegaan. Mijn vader was brandweerman en zijn collega’s hebben een erehaag gevormd. Ik ben hier met de kist door heen gelopen, maar later wist ik dit eigenlijk niet meer. Ook de brandweerauto waar zij mee gekomen waren, had ik niet gezien. Zo waren er nog meer dingen die ik achteraf niet meer wist. Ik vond het heel prettig om dit op de foto’s terug te zien.

Details:

Het is alleen wel jammer dat de fotograaf niet even dichterbij durfde te komen. Ik begrijp dat ze niet wilde opvallen en ons zo min mogelijk wilde storen, maar ik miste een beetje de kleine, warme, liefdevolle gebaren die mensen maken. Bijvoorbeeld de arm om de schouder of handen die elkaar vinden. Ik merk dat ik het zelf erg mooi vind om juist deze liefdevolle momenten vast te leggen. De liefde voor de overledene spreekt ook uit deze details tijdens een uitvaart. Een uitvaart wordt met heel veel zorg voorbereid en alles moet kloppen. Ook deze liefde, zichtbaar in de details, leg ik graag vast.

Ik vind het erg bijzonder dat nabestaanden mij toelaten op een heel emotioneel moment. Hier ga ik dan ook voorzichtig mee om. Ik doe mijn werk zo veel mogelijk “onzichtbaar”. Het is voor mij een groot compliment als mensen zeggen dat ze mij nauwelijks hebben gezien maar dat ik toch alle bijzondere momenten heb weten te vangen op camera.

Foto’s geven troost en steun en houden de herinnering levend. Daar doe ik het allemaal voor.

Troost en steun:

Als ik dit heb uitgelegd dan geven veel mensen aan dat het eigenlijk best logisch is om foto’s te maken bij een afscheid. Ze begrijpen dat het troost en steun kan geven. Het is ook het enige dat je naderhand nog kunt bekijken. Heel veel mensen staan er eigenlijk toch wel voor open maar denken er niet aan. Dit is zo jammer omdat dit echt een gemis kan zijn. Hierover meer in een volgend blog. Ik ben wel heel benieuwd hoe jij zelf tegenover afscheidsfotografie staat. Stel: er overlijdt een dierbare, zou je dan wel of geen fotograaf bij de uitvaart willen?